ARC, u partnerstvu sa Haver Srbija, organizuje programe povodom Sećanje na Holokaust (14–17. april) — svečane nacionalne komemoracije posvećene sećanju na šest miliona Jevreja i milione drugih žrtava ubijenih tokom Holokausta, uz ponovno potvrđivanje američke posvećenosti borbi protiv antisemitizma i očuvanju istorijskih pouka.
Utorak, 14. april
14:00 – 16:00 časova
Panel: Međugeneracijske perspektive sećanja na Holokaust
Uvodno obraćanje: Nick Enz, Ambasada SAD
Panelisti i panelistkinje: Hana Gašić Montiljo, Brane Popović, Mina Pašajlić
Moderatorka: dr Nevena Daković, redovna profesorka, Fakultet dramskih umetnosti, Univerzitet u Beogradu
Opis panela: Panel okuplja pripadnike prve, druge i treće generacije preživelih Holokausta sa ciljem da se sagleda kako se sećanje, identitet i osećaj odgovornosti oblikuju i menjaju kroz vreme. Kroz lična svedočenja i otvoren razgovor, na panelu će se govoriti o tome kako se neposredno iskustvo prenosi u porodično i kolektivno sećanje, ali i kako prerasta u svesnu posvećenost negovanju kulture sećanja. Posebna pažnja biće posvećena prenošenju traume i otpornosti kroz generacije, kao i ulozi obrazovanja i javnog prostora u očuvanju i razumevanju ovih tema.
Nevena Daković je redovna profesorka studija filma i medija na Katedri za teoriju i istoriju Fakulteta dramskih umetnosti Univerziteta umetnosti u Beogradu. Direktorka je Instituta za pozorište, film, radio i televiziju i rukovodilac interdisciplinarnih doktorskih studija Umetnosti i studija medija Univerziteta umetnosti u Beogradu. Autorka je i urednica brojnih knjiga, među kojima su: Memory: Trauma, Film, Transmission (2020), Graničnici sećanja: jevrejsko nasleđe i Holokaust (Markers of Memory: Jewish Heritage and the Holocaust, 2018), Soft Power of the Balkan Screens (2022), Representation of the Holocaust in the Balkans in Arts and Media (2015) i Media Archaeology (2016). Nevena Daković objavljuje u nacionalnim i međunarodnim okvirima (SAD, Velika Britanija, Turska, Slovačka, Italija, Austrija i Francuska), izlaže na konferencijama i učestvuje u istraživačkim projektima. Gostujuća je profesorka na univerzitetima u Londonu, Ohaju, Vašingtonu, Ljubljani, Parizu, Oksfordu i Beču, a držala je predavanja i seminare u Alpbahu, u muzeju Mémorial de la Shoah i u okviru IHRA-e. Njene glavne istraživačke teme su kulturalno pamćenje, Holokaust, nacija i reprezentacija, kao i Balkan.
Program će biti na srpskom jeziku.
Sreda, 15. april
16:30 – 18:00
Predavanje: Pomoć i podrška američkih jevrejskih organizacija Jevrejima iz bivše Jugoslavije tokom i nakon Holokausta.
Uvodno obraćanje: Ambasada SAD
Predavačica: Tamara Stojanović, Haver Srbija
Opis predavanja: Predavanje se bavi ulogom američkih jevrejskih organizacija u pružanju pomoći Jevrejima sa prostora bivše Jugoslavije tokom i nakon Holokausta. Fokus predavanja će biti na humanitarnim, finansijskim i logističkim naporima kojima su ove organizacije spasavale živote, omogućavale emigraciju, pružale medicinsku i materijalnu pomoć, kao i podršku u obnovi zajednica nakon rata.
Tamara Stojanović (Beograd, 1991) je koordinatorka projekta u organizaciji Haver Serbia. Tamara je istoričar i viši arhivista specijalizovana za studije Holokausta, antisemitizam i zločine iz Drugog svetskog rata u Jugoslaviji, sa posebnim fokusom na arhivska istraživanja i projekte iz oblasti digitalne humanistike. Njena glavna istraživačka interesovanja obuhvataju Holokaust u Jugoslaviji, antisemitizam, dokumentovanje ratnih zločina, metodologiju arhivskih istraživanja, digitalne arhive, baze podataka o žrtvama, digitalno mapiranje istorijskih podataka, kao i javnu istoriju i studije sećanja.
Program će biti na srpskom jeziku.
Četvrtak, 16. april
16:30 – 18:00
Panel: Istorijski pregled antisemitizma i njegove savremene forme u Srbiji
Uvodna obraćanja: Specijalni izaslanik za pitanja Holokausta (SEHI) pri Stejt departmentu SAD i specijalna izaslanica Ellen Germain
Panelisti i panelistkinje:
Dr Milovan Pisarri, istoričar, osnivač Centra za javnu istoriju[1.1]
Biljana Albahari, bibliotekarka, osnivačica Jevrejske digitalne biblioteke
Mina Pašajlić, direktorka edukativnih programa, Haver Srbija
Isidora Jurjević, saradnica za obrazovanje i fundrejzing, Jevrejska opština Beograd
Uvod u temu i moderacija: Dr Aleksandar Stojanović, Institut za noviju istoriju Srbije; Haver Srbija; Shoah laboratorija
Opis: Panel donosi sažet pregled istorijskih korena antisemitizma, prateći njegov razvoj od ranih predrasuda do različitih oblika u 20. veku, uključujući i Holokaust. Poseban fokus biće stavljen na savremeni kontekst u Srbiji, odnosno na načine na koje se antisemitizam danas pojavljuje u javnom govoru, medijima i svakodnevnom životu. Kroz lične priče i iskustva panelista, razgovor će doprineti boljem razumevanju ovog fenomena, preispitivanju uvreženih stavova i ukazivanju na značaj obrazovanja, podizanja svesti i aktivnog delovanja u suzbijanju antisemitizma u savremenom društvu.
Aleksandar Stojanović (Beograd, 1985) je srpski istoričar i naučni savetnik Instituta za noviju istoriju Srbije. Glavne oblasti njegovog istraživačkog interesovanja su Drugi svetski rat, Holokaust, antisemitizam, istorija političkih ideja, komparativna istorija ekstremne političke desnice. Stojanović je objavio tri samostalne monografije, 2 monografije u koautorstvu i 4 kolektivne monografije čiji je bio urednik i priređivač. Takođe, objavio je preko 60 naučnih radova kao i udžbenik iz istorije za završni razred osnovne škole. Veoma je aktivan na polju prevencije, praćenja i suzbijanja antisemitizma, kao član upravnog odbora dve nevladine organizacije: Haver Srbija i Centar za borbu protiv antisemitizma i netolerancije. Od 2017. godine redovno učestvuje u obrazovnim i komemorativnim programima i projektima vezanim za Holokaust.
Program će biti na engleskom jeziku.
Petak, 17. april
16:00 – 18:00
Koraci prošlosti, sadašnjosti, budućnosti: Tura kroz Jevrejski Beograd
(tura je na srpskom i engleskom jeziku)
Mesto okupljanja: Palata Albanije, Knez Mihajlova street 2-4,
Otkrijte bogatu i slojevitu istoriju Beograda kroz turu jevrejskog nasleđa koja povezuje prošlost i sadašnjost. Šetajući ulicama Dorćola, nekadašnjeg centra jevrejskog života, ova tura prati vekove prisustva, otpornosti i kulturnog doprinosa jevrejske zajednice. Upoznaćete sinagoge, skrivene lokacije i lične priče koje svedoče o tome kako je jevrejska zajednica oblikovala grad, ali i o posledicama Holokausta i značaju kulture sećanja danas. Ovo nije samo šetnja kroz Beograd, već putovanje kroz sećanje, identitet i zajedničko nasleđe.
Vodiči: Tamara Stojanović i Aleksandar Stojanović
Program će biti na srpskom i engleskom jeziku.
